Nghị quyết 21: Ba bước phát triển trong tư duy về đất đai
Chỉ trong bốn năm, Ban Chấp hành Trung ương đã ban hành hai nghị quyết lớn về đất đai. Điều đó phản ánh một thực tế rất đáng chú ý: Đất đai luôn là một trong những vấn đề chiến lược của quốc gia, và tư duy về đất đai cũng phải không ngừng phát triển.
LTS: Chỉ trong bốn năm, Trung ương đã ban hành hai nghị quyết lớn về đất đai. Nghị quyết 21 không phủ nhận Nghị quyết 18, nhưng cho thấy một sự điều chỉnh đáng chú ý trong tư duy quản lý và phát huy nguồn lực đất đai. Trong loạt bài viết này, Tuần Việt Nam sẽ phân tích những thay đổi lớn nhất của Nghị quyết 21 và những tác động có thể mang lại đối với người dân, doanh nghiệp và nền kinh tế.
Nghị quyết số 18-NQ/TW năm 2022 ra đời trong bối cảnh Việt Nam đứng trước yêu cầu cấp bách phải khắc phục những hạn chế kéo dài trong quản lý và sử dụng đất đai. Những bất cập về quy hoạch, thu hồi đất, bồi thường, giá đất, thất thoát nguồn lực, khiếu kiện kéo dài và tình trạng sử dụng đất chưa hiệu quả đòi hỏi phải có một cuộc cải cách mạnh mẽ về thể chế. Nghị quyết 18 vì vậy đã tạo nền tảng quan trọng cho việc sửa đổi Luật Đất đai năm 2024 và hoàn thiện hệ thống chính sách về đất đai.
Nhưng chỉ bốn năm sau, bối cảnh phát triển của đất nước đã có những thay đổi rất lớn. Việt Nam đã bước vào giai đoạn phấn đấu tăng trưởng ở mức hai con số trong nhiều năm liên tục, hướng tới mục tiêu trở thành nước phát triển có thu nhập cao vào năm 2045. Khi mục tiêu phát triển thay đổi, cách nhìn về các nguồn lực phát triển cũng phải thay đổi.
Trong bối cảnh đó, Nghị quyết số 21-NQ/TW không thay thế hay phủ nhận Nghị quyết 18. Trái lại, Nghị quyết 21 kế thừa toàn bộ những nguyên tắc nền tảng của Nghị quyết 18, đồng thời phản ánh một bước phát triển mới trong tư duy của Đảng về vai trò của đất đai đối với sự phát triển đất nước.
Nếu như Nghị quyết 18 chủ yếu trả lời câu hỏi làm thế nào để quản lý và sử dụng đất đai hiệu quả hơn, thì Nghị quyết 21 đặt ra một câu hỏi ở tầm chiến lược cao hơn: Làm thế nào để đất đai trở thành nguồn lực chiến lược, lợi thế cạnh tranh và động lực tăng trưởng của quốc gia trong kỷ nguyên phát triển mới? Điều đó được thể hiện ngay trong mục tiêu của Nghị quyết khi xác định yêu cầu "phát huy cao nhất nguồn lực đất đai; đưa đất đai trở thành nguồn lực chiến lược, lợi thế cạnh tranh và động lực phát triển đất nước".